მოურინიოს დილემა და ვალვერდეს პლუსები - ვინ უნდა ითამაშოს მარჯვენა ფლანგზე

ფედე ვალვერდე უკვე წლებია ამტკიცებს, რომ თითქმის ნებისმიერ პოზიციაზე შეუძლია თამაში. პრობლემა ისაა, რომ ყველა პოზიციაზე ერთნაირად კარგად ვერ თამაშობს, რის გამოც მადრიდის „რეალში“ კვლავ განახლდა დისკუსია იმის შესახებ, თუ სად შეიძლება გუნდის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ფეხბურთელის შესაძლებლობების მაქსიმალურად გამოყენება. „ვილიარეალთან“ მისმა ბოლო გამოსვლამ კიდევ ერთხელ აჩვენა, რომ მარჯვენა ფლანგი ვალვერდეს ძლიერი მხარეების გამოსავლენად ერთ-ერთი საუკეთესო ადგილია.

ჯუდ ბელინგემმა მას ეს პირდაპირ უთხრა მას შემდეგ, რაც ურუგვაელმა ორი ისეთი ეპიზოდი შექმნა, რომლებმაც კიდევ ერთხელ წარმოაჩინა მისი განსაკუთრებული შესაძლებლობები: „ფედე, წარმოუდგენლად მაგარი ხარ. ყველაფერს ბრწყინვალედ აკეთებ. საუკეთესო ხარ!“

ინგლისელის ქება იმ დროს გაისმა, როდესაც კვლავ აქტუალური გახდა კითხვა, რომელიც ვალვერდეს დიდი ხანია თან სდევს: იქნებ მისი საუკეთესო პოზიცია მარჯვენა ფლანგია? ურუგვაელმა ამ საკითხზე საუბარი გასულ სეზონშიც სცადა. „მე მცველად სათამაშოდ არ დავბადებულვარ და არც ამ პოზიციაზე თამაშის სწავლაში გამიტარებია ბავშვობა. თავს კომფორტულად ვერ ვგრძნობ, რადგან ბევრი რამ და გარკვეული თვისებები მაკლია, მაგალითად, დაცვაში უკან დაბრუნება“, — განაცხადა მან.

2015 წლის სექტემბერში, ალმათიში გამართულ პრესკონფერენციაზე, „რეალის“ რვიანმა თავისი პოზიცია მკაფიოდ დააფიქსირა. მას შემდეგ ეს განცხადება ვალვერდეს არაერთხელ წამოსწევია.

ურუგვაელს არასდროს დაუმალავს, რომელ პოზიციაზე ურჩევნია თამაში. თუმცა, როდესაც მარჯვენა ფლანგზე მოქმედებს და თამაშის მიმდინარეობა საკუთარი შესაძლებლობების სრულად გამოვლენის საშუალებას აძლევს, ყველაფერი იცვლება. ამ პოზიციაზე ის მეტოქის კარისკენ სიღრმეში გახსნის, ძალისმიერი გარღვევების, შეტევაში ჩართვისა და დაცვითი სამუშაოს შესრულების უნარს აერთიანებს ისე, რომ ბურთის მუდმივად ფლობა არ სჭირდება. მას შეუძლია მატჩის ტემპის შეცვლა ერთი სწრაფი გარღვევით, სიღრმიდან წამოსული რეიდით ან ისეთი პასით, რომლითაც სივრცეს პოულობს იქ, სადაც სხვები მას ვერც კი ამჩნევენ.

ვალვერდე კლასიკური ტიპის გარემარბი არ არის. თამაშზე გავლენის მოსახდენად მას არც დრიბლინგზე დამოკიდებულება სჭირდება და არც ბურთის მუდმივად ფეხში მიღება. მისი მთავარი იარაღი თავისუფალ სივრცეში შეჭრა, მეტოქის დაცვის ხაზებს შორის არსებული ზონების გამოყენება და ფიზიკური შესაძლებლობების წყალობით სიღრმიდან შეტევაში ჩართვაა. მას აქვს სისწრაფე, გამძლეობა, ძლიერი დარტყმა და ძალისხმევის არაერთხელ გამეორების განსაკუთრებული უნარი.

მარჯვენა ფლანგზე ვალვერდეს ყველა ამ თვისების გაერთიანება შეუძლია, თანაც მოულოდნელი გადაადგილებებით ცენტრისკენ. სწორედ ასე შეუქმნა მან „ვილიარეალს“ პრობლემები „ბერნაბეუზე“ — ორი შესანიშნავად გათამაშებული ეპიზოდით. ერთი დიომანდეს გოლით დასრულდა, მეორე კი, რომელმაც ჯუდ ბელინგემის აღფრთოვანება გამოიწვია, კილიან მბაპეს მეკარესთან პირისპირ გასვლის შესაძლებლობას აძლევდა.

სწორედ ეს არის ერთ-ერთი მიზეზი, რის გამოც ვალვერდეს ფლანგზე თამაში რეალისთვის ამდენად სასარგებლოა. ფედე შეტევის სიღრმესა და ბალანსს უზრუნველყოფს. მას შეუძლია შეტევაში ჩართვა, საჯარიმოში გამოჩენა და ბურთის დაკარგვის შემდეგ უკან დაბრუნება, რათა ნახევარდაცვას დამატებითი ძალა შესძინოს. მისი გადაადგილებები გუნდს უფრო შემტევი ფეხბურთის თამაშის საშუალებას აძლევს და თანაგუნდელებს ფლანგზე გარკვეული დაცვითი სამუშაოსგან ათავისუფლებს.

კარლო ანჩელოტი ერთ-ერთი პირველი იყო, ვინც ეს ტაქტიკური სქემა რეგულარულად გამოიყენა. იტალიელი ურუგვაელს მარჯვენა ფლანგზე ათამაშებდა და იმასაც კი ვარაუდობდა, რომ ამ პოზიციიდან სეზონში ათი გოლის გატანა შეეძლო. მაშინ ეს გადაჭარბებულ მოლოდინად ჩანდა, თუმცა დრომ ანჩელოტის სიმართლე დაუმტკიცა. შორეული დარტყმები და საჯარიმოში დროულად შეჭრის უნარი ვალვერდეს მუდმივ საფრთხედ აქცევდა.

ანჩელოტის საიდუმლო ფორმულა

რეალმა მაშინ ისეთი ფორმულა იპოვა, რომელმაც გაამართლა. ვალვერდე გუნდს გამძლეობასა და ბალანსს სძენდა, სხვა ფეხბურთელებს კი უფრო შემოქმედებით ამოცანებზე კონცენტრირების საშუალებას აძლევდა. ურუგვაელს გადამწყვეტი გავლენის მოსახდენად ყველა შეტევაში მთავარი ფიგურა ყოფნა არ სჭირდებოდა. საკმარისი იყო, საჭირო მომენტში გამოჩენილიყო, თავისუფალ სივრცეში შეჭრილიყო ან თანაგუნდელების გადაადგილებით შექმნილი ზონები გამოეყენებინა მეტოქის დაცვის გასარღვევად.

სწორედ ამიტომ რჩება მარჯვენა ფლანგი ვალვერდესთვის მიმზიდველ ვარიანტად. „ვილიარეალთან“ მატჩში მან სამი საგოლე მომენტი შექმნა, მეტოქის ნახევარზე 12 პასი გააკეთა, ბურთი ოთხჯერ მოიპოვა, ორჯერ ჩაჭრა და ხუთიდან ოთხი ორთაბრძოლა მოიგო. მისი მოტყუება მეტოქის ვერცერთმა ფეხბურთელმა ვერ შეძლო.

ეს სტატისტიკა ვალვერდეს გავლენას თამაშის ორივე ფაზაში ასახავს. მისმა გამოსვლამ კიდევ ერთხელ აჩვენა, რომ გარკვეულ სიტუაციებში ურუგვაელს გაცილებით მეტის გაკეთება შეუძლია, ვიდრე უბრალოდ ფლანგზე თამაშია.

თუმცა, ამ დისკუსიას რამდენიმე მიზეზით ართულებს გარემოებები. პირველ რიგში, თავად ვალვერდეს არასდროს დაუმალავს, რომ მარჯვენა მცველად თამაში არ მოსწონს და ნახევარდაცვაში მოქმედება ურჩევნია. მეორე საკითხი შემადგენლობის დაგეგმვას უკავშირდება: „სამეფო კლუბს“ უკვე ჰყავს ორი მარჯვენა მცველი, რომელთაგან ერთი მიმდინარე ზაფხულში დაიმატა, მეორე კი — გასულ ზაფხულს. შესაბამისად, ურუგვაელის ამ პოზიციაზე გამოყენება კლუბის სატრანსფერო პოლიტიკის მიზანშეწონილობასაც ეჭვქვეშ დააყენებდა.

მესამე პრობლემა კი ისაა, თუ ვის მოუწევს ადგილის დათმობა, თუკი ვალვერდე ცენტრალურ ან შემტევ ნახევარმცველად ითამაშებს. ამ შემთხვევაში ჟოზე მოურინიოს მოუწევს, ურუგვაელის ძირითად შემადგენლობაში მოსახვედრად ერთ-ერთ მნიშვნელოვან შემტევს შეუმციროს სათამაშო დრო. დიომანდე და არდა გიულერი იმ ფეხბურთელებს შორის არიან, რომლებსაც ვალვერდეს უფრო წინ დაწევის შემთხვევაში შესაძლოა მოედანზე ნაკლები დრო მიეცეთ.

ეს ტაქტიკური თავსატეხია, რომლის ამოხსნაც გარკვეულ დათმობებს მოითხოვს. სწორედ ამიტომ უჭირს „ბლანკოსს“ ვალვერდესთვის იდეალური პოზიციის შერჩევა, მიუხედავად იმისა, რომ თავად ფეხბურთელის პრეფერენციები ცნობილია.

მოურინიოსთვის კი საკითხი ასე რთულად არ დგას: მას ფედე მარჯვენა მცველადაც წარმოუდგენია, თუმცა მხოლოდ უკიდურესი აუცილებლობის შემთხვევაში.

სეზონის მიმდინარეობისას, ალბათ ჟოზე მოურინიოს არაერთხელ დასჭირდება ფედეს საფეხბურთო უნარები და შესაძლოა იძულებულიც კი გახდეს, რომ ის მარჯვენა გარემარბად ათამაშოს.